Yazı & Grafik: D. Ali Yıldız
Kumaş seçimi, özellikle üst segmend terzilikte ve ‘haute couture’ diye literatüre yerleşmiş kişiye özel dikim de oldukça önemlidir. Çünkü bu tür giysilerde kumaş, ürünün duruşunu doğrudan belirlediği gibi kişiye sunduğu konfor ve dayanıklılığı ile birlikte değerlendirilir. Aynı kalıp, farklı kumaşta tamamen farklı görünebilir. Üstelik bu sadece kumaşta kullanılan elyaf türü ile ilgili de değil. Artık pamuklu bir kumaşla yünlü bir kumaşın nelerelerde kullanılacağını, giysideki performansları konusunda herkes fikir sahibi. Peki aynı elyaf türü ile üretilen farklı kumaşların kullanımı konusunda ne kadar bilinçliyiz? Örneğin yün dokuma flanel ve gabardin arasındaki farkı, hangi giyside hangisinin daha iyi duracağını biliyor musunuz?
Tam da havaların soğumaya başladığı ve kışlık kumaşların yavaş yavaş gündeme geldiği bugünlerde, gelin birbirine en çok karıştırılan flanel ve gabardini konuşalım. Hatta kaşe kumaşı da bu incelemeye dahil edip, hangi giyside hangisinin tercih edilmesi gerektiğine bakalım.
Terzilerin veya yünlü kumaş satıcılarının karşılaştığı sorulardan birisi şudur: “Flanel kumaş mı Gabardin kumaş mı daha iyi veya daha kaliteli?” Öncelikle bunun doğru bir soru olmadığını belirtelim. Kullanım yerine göre bu kumaşlardan biri öne çıkabilir. Unutmayın ki bu kumaşlar aynı iplikten üretilebilir fakat dokuması ve bitim işlemi farklıdır. Bu yazımızda flanel, gabardin ve kaşe kumaşlarının özellikleri ve kullanım yerlerini ele alacağız. Önce kumaşları tanımlamakla başlayayım.
Gabardin Kumaş Nedir? Gabardin Kumaş nerelerde kullanılır?
Blog sayfamızı takip edenler daha önce Gabardin kumaş hakkında ayrıntılı bir makaleye yer verdiğimizi hatırlayacaktır.
Gabardin Kumaş Tanım: Gabardin, sıkı dokunmuş, dayanıklı ve suya itici özelliği olan bir kumaş türüdür. Gabardin kumaşların karakteristiğini oluşturan kullanılan elyaf değil “dimi” (twill) dokumasıdır. Yani, bir gabardin kumaş yün, pamuk ve veya sentetik ipliklerden dokunabililir.
Dimi dokuma tekniğinde iplikler “bir üst – iki alt” olacak şekilde kaydırmalı gider ve kumaş yüzeyinde diyagonal (eğik) çizgiler oluşur. Bu dokuma şekli, kumaşa dayanıklılık ve su geçirmezlik özelliği kazandırdığı için Pardösü/Trençkot, ceket, pantolon ve etek gibi giysiler için idealdir. Aynı zamanda kırışmaya karşı dayanıklıdır ve dökümlü bir yapısı vardır.
Eğer bir kumaşın gabardin olup olmadığını anlamak isterseniz dokusuna yakından bakmanız yeterlidir. Gabardin kumaşın en belirgin özelliği, yüzeyindeki ince çapraz çizgilerdir.
Flanel Kumaş Nedir? Flanel Nerelerde Kullanılır?
Flanel kumaşın ayırt edici karakteristik özelliği, yüzeyine uygulanan özel fırçalama işlemi sayesinde hafif tüylü bir yüzeye sahip olmasıdır. Bu işlem kumaşa yumuşak bir dokunuş ve mat bir görünüm kazandırırken, sıcak tutmasını da sağlar. Flanel kumaş, genellikle %100 yün (worsted wool) ipliklerden dokunmakla birlikte, pamuk veya bu liflerin farklı karışımlarıyla da üretilebilir. Tok duruşu ve yumuşak dokusuyla özellikle sonbahar-kış giyiminde tercih edilir. Yünlü flanel takım elbise, ceket, pantolon ve eteklerde; pamuklu flanel ise gömlek ve pijama gibi ürünlerde kullanılır.
Kaşe Kumaş Nedir? Kaşe Nerelerde Kullanılır?
Kaşe kumaş, genellikle yün veya yün karışımlı ipliklerden dokunan; yüzeyine uygulanan keçeleştirme ve apre işlemleriyle sıkı, tok ve hafif tüylü bir yapı kazanan, sıcak tutan bir kumaş türüdür. Keçeleştirme işleminden dolayı yüzeyindeki dokuma deseni çoğunlukla belirgin değildir. Kalınlığına ve içeriğine göre farklılık gösteren kaşe, özellikle palto, kaban, ceket ve pelerin tasarımlarında tercih edilir.
Flanel, Gabardin ve Kaşe Arasındaki Farklar
Flanel, gabardin ve kaşe aynı elyaf türünden üretilse de dokuma yapıları ve bitim işlemleri sayesinde farklı özellikler kazanır. Bu farkları yalnızca kalınlık üzerinden değerlendirmek yeterli değildir. Kumaşın yüzeyi, ele verdiği his yani tuşesi ve giysi üzerindeki duruşu da seçimde belirleyicidir.
Dokuma Yapısı ve Yüzey Görünümü
Gabardinde dokuma yapısı ön plandadır. Sık dokunmuş, çözgü ağırlıklı dimi yapısı, yüzeyinde belirgin ve ince çapraz çizgiler oluşturur. Flanel ve kaşeye kıyasla genellikle daha düzgün, tüysüz ve net bir yüzeye sahiptir. Ancak her çapraz çizgili kumaş gabardin değildir; farklı dimi kumaşlarda da benzer çizgiler görülebilir.
Flanelde ise dokumadan çok yüzeyin bitimi dikkat çeker. Bezayağı veya dimi dokumayla üretilebilir. Yüzeyine uygulanan tüylendirme ve çeşidine göre kontrollü keçeleştirme işlemleri, dokuma çizgilerini yumuşatır veya kısmen örter. Böylece gabardinin belirgin dokusunun yerini daha puslu, mat ve hafif tüylü bir görünüm alır.
Kaşede sıkılaşmış ve bütünleşmiş yüzey öne çıkar. Dokuma sonrasında uygulanan keçeleştirme ve diğer bitim işlemleri, kumaşın daha kompakt bir yapı kazanmasını sağlar. Dokuma bağlantıları çoğunlukla arka planda kalır. Yüzeyi, uygulanan apreye göre kısa tüylü ve yumuşak ya da daha düzgün olabilir.
Tuşe ve Giysi Üzerindeki Duruş
Gabardin, genellikle sıkı ve derli toplu bir tuşeye sahiptir. Giyside daha net hatlar elde etmeye yardımcı olur. Özellikle düzgün bir pantolon çizgisi, belirgin kesimler ve temiz bir silüet istendiğinde öne çıkar. Bununla birlikte ince bir yün gabardin ile kalın bir pamuk gabardinin aynı sertlikte veya dökümde olması beklenmemelidir.
Flanel, hafif tüylü yüzeyi sayesinde daha yumuşak ve dolgun bir his verir. Giysiye, gabardine kıyasla görsel olarak daha yumuşak bir karakter kazandırır. Bu özellik, flanelin yalnızca rahat kesimlerde kullanılacağı anlamına gelmez; iyi bir yünlü flanel, klasik terzilikte son derece şık ve yapılı takım elbiselere de dönüşebilir.
Kaşe ise özellikle kabanlık çeşitlerinde daha hacimli, tok ve koruyucu bir yapı sunar. Dış giyimde istenen dolgun silüeti destekler. Ancak her kaşe sert ve ağır değildir; kullanılan lif, gramaj ve bitim işlemlerine göre yumuşak ve akışkan çeşitleri de bulunur.
Hangi Giyside Hangisi Tercih Edilmeli?
Pantolon, etek ve net hatlı takımlar için gabardin, düzgün yüzeyi ve sıkı yapısıyla güçlü bir seçenektir. Uygun gramajdaki çeşitleri ceket, elbise, pardösü ve trençkotlarda da kullanılabilir.
Sonbahar-kış takım elbiseleri, ceketler, pantolonlar ve etekler için flanel, yumuşak tuşesi ve mat görünümüyle öne çıkar. Özellikle kışlık terzilikte hem klasik hem de daha rahat kombinlere uyum sağlar.
Palto, kaban ve pelerin için kaşe, dış giyime uygun kalınlık ve dolgunluk sunan çeşitleriyle tercih edilir. Daha hafif kaşeler ise ceket ve kısa dış giyim tasarımlarında değerlendirilebilir.
Özellik
Gabardin
Flanel
Kaşe
Dokuma ve bitim
Sık, çözgü ağırlıklı dimi dokuma
Bezayağı veya dimi dokuma; tüylendirilmiş yüzey
Keçeleştirme ve apreyle sıkılaştırılmış dokuma
Yüzey
İnce çapraz çizgili, genellikle düzgün
Mat, hafif tüylü ve puslu
Kompakt; dokuma deseni çoğunlukla belirsiz
Tuşe
Sıkı, genellikle daha düzgün
Yumuşak ve dolgun
Genellikle tok ve hacimli
Giysideki etkisi
Net ve derli toplu hatlar
Daha yumuşak bir görünüm
Dış giyime uygun dolgun bir silüet
Başlıca kullanım
Pantolon, etek, takım, pardösü, trençkot
Kışlık takım, ceket, pantolon, etek
Palto, kaban, pelerin, ceket
Kumaş Seçiminde İsim Kadar İçerik de Önemli
Peki hangisi daha iyi? Cevap, dikilecek giyside ve beklenen görünümde saklıdır. Net hatlı bir pantolon için gabardin, yumuşak dokulu bir kışlık takım için flanel, dolgun bir kaban için kaşe öne çıkabilir.
Ancak kumaşın adı tek başına kaliteyi veya performansı belirlemez. Elyaf içeriği, iplik kalitesi, gramaj, dokuma sıklığı ve bitim işlemleri birlikte değerlendirilmelidir. Aynı şekilde sıcak tutma, kırışma ve dayanıklılık konusunda da yalnızca kumaş adına bakarak kesin bir sıralama yapmak doğru olmaz. Seçimi yaparken kumaşı elinize almak, dökümünü incelemek ve dikilecek modelle birlikte değerlendirmek en sağlıklı yaklaşımdır.