Yazı ve Grafik: D. Ali Yıldız
Mezuniyet törenlerinde veya adli kurumlarda görmeye alıştığımız cübbe, elbise üzerine giyilen özel bir giysi türüdür. Başta hukukçular olmak üzere üniversite öğretim üyeleri, din adamları ve bazı mezuniyet törenlerinde öğrenciler tarafından kullanılan cübbeler kadın ve erkek için standart görünmekle birlikte kendi aralarında farklı detaylara sahiptir. Bu yazımızda Türkiye’de yaygın olarak kullanılan cübbeler ve bunlarda kullanılan kumaşları ele alarak, Erler Tekstil’in kumaş koleksiyonlarından cübbe için kullanılabilecek kumaş örneklerine yer vereceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Cübbe Nedir?
Cübbe; belirli ölçü ve kurallara göre üretilen; resmi veya yarı resmi temsil özelliğine sahip, bağlı olduğu meslek grubunun kimliğini taşıyan bol ve hafif bir üst giysidir. Bazı cübbelerde yaka dar ve dik, bazıları yakasızdır; kol yenleri bol ve geniş ağızlıdır.
Cübbe Nerelerde Kullanılır; Kimler Cübbe Giyer?
Akademik törenlerden mahkeme salonlarına, dini görevlerden resmi merasimlere kadar farklı alanlarda kullanılan cübbeleri, adli kurum ve mahkemelerde avukat, savcı ve yargıç gibi hukukçular; üniversitelerde akademisyenler; Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı kurumlarda imam, vaiz ve müftüler cübbe giyer. Ayrıca okulların mezuniyet törenlerinde öğrenciler de cübbe giyer. Bunların dışında kimi sünnet kıyafetlerinde, tiyatro gibi sahne gösterilerinde de cübbe tarzı giysiler giyilir.
Cübbe Kelimesi Nereden Gelir? Doğru Yazılışı Nasıl?
Cübbe sözcüğü dilimize Arapçadan geçmiştir. Türk Dil Kurumu, geçmişte (1983) kelimenin doğru yazılışını, halk dilindeki söyleniş şekliyle “Cüppe” olarak kabul etmiş olsa da bugün TDK sözlüğünde “Cübbe” olarak geçmektedir. Arapça’da ‘cübbe’, İspanyolca’da ‘jupa-aljupa’, İtalyanca’da ‘giuppa-giuppone’ ve Fransızca’da ‘jupe- jupon’ diye geçer.
Cübbelik Kumaşlar
Mezuniyet törenlerinden mahkeme salonlarına, dini görevlerden resmi merasimlere kadar kullanılan cübbelerde doğru kumaş tercihi, hem estetik duruşu hem de kullanım konforunu belirler. Yaygın olarak kullanılan cübbelerde kullanılan kumaşlara baktığımızda özellikle yargı mensuplarının cübbelerinde kullanılan alpaka yün karışımı soft kumaşlardan, yün pamuk ve viskon karışımlarına kadar bir çok farklı kumaş kullanılmaktadır. Daha tok duruşlu bu kumaşlara alternatif olarak krep gibi uzun ömürlü dayanıklı kumaşlar, ipeksi saten veya mikro saten gibi daha hafif ve dökümlü kumaşların da hayli yaygın olarak kullanıldığı cübbeler konusunda Erler Tekstil, zengin bir kumaş seçeneği sunmaktadır. İster kendi cübbenizi yapmak için, ister atölye, üretici ve kurumsal alımlar için sunduğumuz çözümleri öğrenmek için arayabilir; İstanbuldaysanız Ümraniye, Osmanbey ve Nişantaşı mağazalarımızı ziyaret edebilirsiniz.
Akademik Cübbe Nedir ve Hangi Kumaşlar Uygundur?
Akademik cübbeler, fakülte veya akademik unvana göre tasarlanan ve genelde okulun renklerini taşıyan uzun süreli kullanılan cübbelerdir. Erler Tekstil’in İtalyan yün saten gabardin ve yün gabardinleri yüksek kaliteli yapısı ve mükemmel form tutuşuyla bu cübbeler için idealdir. Daha uygun fiyatlı tok bir kumaş arayanlar için ise Amara / Epengle ideal bir seçim olabilir.
Mezuniyet Cübbeleri Nedir?
Daha çok törenlerde giyilir. Mezuniyet cübbeleri de yine okulun renk ve amblemlerini taşıyan ve mezuniyet törenlerinde giyilen bir kullanımlık cübbelerdir. Akademik cübbeler uzun süreli kulanılacağı için ve belirli bir akademik saygınlığı temsil ettiği için kumaş seçiminden dikimine özen ister.
Mezuniyet Cübbesi İçin Kumaş Özellikleri
Mezuniyet cübbesi, öğrenciler genelde uzun süre ayakta kaldığı için hafif ve nefes alabilir olmalı. Dökümlü fakat formunu koruyan, kırışmaya dayanıklı bir kumaş tercih edilmeli. Erler Tekstil’de bulunan krep, mat veya yarı parlak saten mezuniyet cübbesi için idealdir. Ayrıca örmelerden jarse de mezuniyet cüppeleri için tercih edilebilir.
Mezuniyet Cübbelerinde En Çok Tercih Edilen Renkler
Mezuniyet cübbelerinde genelde okulların tercih ettiği renkler ve detaylara yer verilir. Yaygın olarak kullanılan siyah dışında lacivert ve bordo renkleri de olabilir. Biye ve yaka detaylarında genelde okulun kurumsal renklerine yer verilir.
Mezuniyet Cübbesi İçin Ne Kadar Kumaş Gerekli?
Yetişkin: 3,5 – 4,5 metre
Çocuk: 2,5 – 3 metre
Hakim, Savcı, Avukat Cübbesi Nedir?
Hâkim, savcı ve avukatların mahkeme duruşmalarında ve resmî yargı faaliyetleri sırasında elbise üzerine giydikleri resmî ve zorunlu meslek kıyafeti kabul edilen bir çeşit üst giysidir. Cübbeler, yargı makamının temsil, ciddiyet ve tarafsızlığını simgeler. Türkiye’de Hâkim ve savcı cübbelerinin şekli, rengi ve kullanım esasları Adalet Bakanlığı ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenir. Avukat cübbelerinin standartları ise Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından belirlenir. Bu cübbelerde siyah renk tercih edilir; avukat cübbelerinde yaka rengi ve detaylar bağlı olduğu baroya göre verilir. Bu cübbeler, sadelik, tarafsızlık ve resmiyet ilkelerine göre tasarlanır. Bu nedenle kumaş seçiminde parlamayan, tok ve kaliteli materyaller tercih edilmelidir.
- Avukat cübbesinde cep olmaması, yargının bir kamu hizmeti olduğunu ve maddi bir çıkar gözetilmediğini simgeler.
- Avukat cübbesinde düğme olmaması, avukatın/yargının bağımsızlığını ve kimsenin önünde eğilmeyeceğini, emir almayacağını vurgular. Düğmesiz yapısı gereği iliklenmeye ihtiyaç duymaz.
- Avukat Cübbelerinin tek tip olması, adalet önünde herkesin eşit olduğunu temsil eder.
Avukat Cübbesinde Yaka Renkleri Ne Anlama Gelir?
Cübbenin ana rengi genelde kurşuni siyah renkte olur ki bu adaleti temsil eder. Bunun dışında yaka ve kol kenarlarında kullanılan ve hukuki temsilleri olan renkler vardır. Tarihsel ve geleneksel bir uygulamaya dayanan cübbelerdeki yaka rengi, o avukatın kıdemi, uzmanlık alanı veya kişisel renk tercihi ile ilgili değildir. Yaka rengi, tamamen bağlı olduğu baronun statüsü ve yetki alanını ifade eder.
Kırmızı Yaka: En yaygın kullanılan renk olan kırmızı, ağır ceza davalarına girme yetkisi olan barolara kayıtlı avukatlar tarafından kullanılır. İstanbul, Ankara, izmir gibi büyük şehir barolarının önemli bir bölümü bu gruptadır.
Yeşil Yaka: Ağır ceza yetkisi olmayan barolara bağlı avukatlar için kullanılır.
Sarı Yaka: İstisnai ve sınırlı kullanıma sahiptir
Şu an yaygın olarak kullanılan avukat cübbelerinde yakanın hemen altında ince bir biye gibi görünen metalik altın bir çizgi idarenin temsilini ifade ederken, kol kenarlarında kullanılan yeşil genel olarak adil yargılamanın barışçıl ve medeni yönünü sembolize eder.
Avukat Cübbesi Kumaşı Nasıl Olmalı?
Ciddi ve şık bir görünüm sağlayacak, ışık altında parlamayan mat bir kumaş avukat cübbeleri için idealdir. Kumaşın kırışmaya ve sürtünmeye dayanıklı mevsim geçişlerinde rahat kullanım avantajına sahip olması önemlidir. İnce yün ve yün karışımlı kumaşlar, mat krep kumaşlar, krep-viskon karışımları, ince gramajlı gabardin dokumalar avukat cübbesi için tercih edilebilir. Yakalarda ise saten kumaş kullanılır. Erler Tekstil kumaş koleksiyonlarında bulunan yün, krep kumaşlar ve Amara/Epengle avukat cübbesi için idealdir.
Avukat Cübbesi için Ne Kadar Kumaş Gider?
Bedene göre değişebilir ama ortalama 4 – 5 metre kumaş
İmam Cübbesi Nedir, Kumaşı Nasıl Olmalıdır?
Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı kurumlarda imam, vaiz ve müftülerin günlük veya özel günlerde kullandığı rahat ve dökümlü yapıya sahip üst giysileridir. İmam cübbeleri Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından belirlenen genel ilkelere uygun olarak, sadelik, vakar ve temizliği ön planda tutan bir tasarıma sahiptir.
Uzun, bol ve dökümlü kesime sahip olan imam cübbeleri, vücudu sarmayan, kişiye hareket özgürlüğü veren özelliktedir. Genellikle hakim yaka dediğimiz dik yakalı olup, düğme yerine ön kısmı gizli patlı veya çıtçıtlı kapama özelliğine sahiptir. Etek yan dikişlerinde hareket kolaylığı sağlayan açık yırtmaçlar bulunur. Sırt kısmı ile ön sağ ve ön sol parçalar genellikle tek parçadan kesilir ve ek yeri yoktur, bu da cübbenin tok ve düzgün duruşunu destekler. Genellikle iç kısmı astarlıdır. Sol tarafta bir adet iç cebi bulunur. Yaka, kol bandı ve ön pat kısmında nakış bulunabilir. Nakış yoğunluğu statü yükseldikçe artar. Müftü cübbelerinde nakış daha yoğundur.
İmam Cübbesi Kumaşı Nasıl Olmalı?
İmam cübbelerinde mevsimsel kullanıma göre değişmekle birlikte genellikle kolay kırışmayan, dayanıklı, dökümlü ve tok kumaşlar tercih edilir. Yün, pamuk ve polyester karışımlı kumaşlar veya gabardin türü kumaşlar yaygındır. Günümüzde konforu ve dayanıklılığı bir araya getiren çeşitli polyester kumaşlar ile viskon karışımlı kumaşlar da imam cübbelerinde kullanılmaktadır. Erler Tekstil kumaş koleksiyonlarında yer alan Amara kumaş tok, kırışmayan dayanıklı yapısı ile imam cübbeleri için idealdir. Daha ince bir mat saten olan Bora Bora Saten (Sidney) ve Abraham yazlık cübbeler için tercih edilebilir.
İmam Cübbesi İçin Ne Kadar Kumaş Gider?
Bedene göre değişebilir ama ortalama 4 – 5.5 metre kumaş imam cübbesi yapmak için yeterlidir.
Cübbe Kumaşı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Tok duruş ve form koruma
- Kırışmaya karşı dayanıklılık
- Mevsime uygun gramaj
- Kolay bakım ve uzun ömür
- Seri üretime uygun en ve kalite standardı
Erler Tekstil koleksiyonlarında yer alan krep, saten ve jarse kumaşlar, mezuniyet, avukat ve imam cübbeleri için üretici ve atölyelerin ihtiyaçlarına uygun alternatifler sunmaktadır.